Hệ thống nhai và Cơ quan răng

1. Hệ thống nhai

Hệ thống nhai là gì? 

Hệ thống nhai là một tổng thể, một đơn vị chức năng. Thành phần hệ thống nhai gồm: răng, nha chu, xương hàm, khớp thái dương hàm, cơ hàm, hệ thống môi-má-lưỡi, tuyến nước bọt, hệ thống mạch máu và thần kinh nuôi dưỡng và chi phối các cơ quan đó. 

Hình 1. Các thành phần của hệ thống nhai
Hình 1. Các thành phần của hệ thống nhai

Hệ thống nhai có chức năng gì? 

Hệ thống nhai không chỉ đảm nhiệm chức năng nhai mà còn thực hiện hoặc tham gia thực hiện nhiều chức năng khác: bú, nuốt, nói; hệ thống nhai đóng vai trò quan trọng trong đời sống (chức năng giao tiếp và biểu cảm), vì vậy, có tầm quan trọng đặc biệt đối với chất lượng cuộc sống, hoạt động xã hội, sức khoẻ và hạnh phúc của con người. 

2. Cơ quan răng 

Cơ quan răng bao gồm răng và nha chu (quanh răng), là đơn vị hình thái và chức năng của bộ răng. 
Răng là bộ phận trực tiếp nhai nghiền thức ăn, nha chu là bộ phận giữ và nâng đỡ răng, đồng thời là bộ phận nhận cảm, tiếp nhận và dẫn truyền lực nhai. 
Răng chính danh gồm men, ngà (mô cứng) và tủy (mô mềm).
Cơ quan răng bao gồm răng và nha chu
Hình 2. Cơ quan răng bao gồm răng và nha chu

Nha chu gồm xê măng, dây chằng, xương ổ răng, nướu. Do xê măng bám chặt vào ngà chân răng và có nhiều bệnh lý chung với các mô cứng khác của răng (men, ngà), về mặt giải phẫu lâm sàng, xê măng là thành phần thường được mô tả cùng với răng. 
Bộ răng là một thể thống nhất thuộc hệ thống nhai, tạo thành bởi sự sắp xếp có tổ chức của các cơ quan răng. 

Về mặt phôi thai học và mô học, răng nói riêng, cơ quan răng nói chung, có nhiều nguồn gốc: 
• Men răng có nguồn gốc ngoại bì, là một sản phẩm của tế bào, khoáng hoá cao độ và cứng nhất cơ thể; thành phần hữu cơ là các protein của khuôn men. 
• Ngà và xê măng là những mô khoáng hóa đặc biệt có nguồn gốc trung bì, trong đó thành phần khung sợi là collagen. 
• Tủy có nguồn gốc trung mô của nhú răng. 
• Dây chằng răng-xương ổ răng thuộc mô liên kết, là sản phẩm của túi răng. 
• Nướu gồm biểu mô phủ và thành phần mô liên kết phụ thuộc.