1. Định nghĩa
Phục hình răng cố định là phương pháp sử dụng những mảnh bịt hoặc răng giả làm bằng các vật liệu như kim loại, sứ hoặc nhựa. Mục đích của chúng là phục hồi các răng bị tổn thương hoặc thay thế cho các răng đã mất.
Đặc điểm quan trọng nhất là loại phục hình này được gắn chặt lên trên các răng thật hoặc chân răng còn lại của bệnh nhân.
2. Mục tiêu của phục hình cố định
Một phục hình cố định cần phải đáp ứng được 3 tiêu chí chính sau đây:
• Chức năng: Phải khôi phục được khả năng ăn nhai, phát âm và đảm bảo thẩm mỹ.
• Phòng bệnh: Bảo vệ mô răng và các tổ chức quanh răng.
• Bền vững: Đảm bảo độ ổn định và tuổi thọ lâu dài trong môi trường miệng.
3. Các loại phục hình răng cố định
Phục hình cố định được chia thành 4 nhóm chính với các đặc điểm cụ thể như sau:
a. Inlay - Onlay:
Inlay là những mảnh bịt hoặc bộ phận giả nhỏ nằm sâu trong tổ chức cứng của răng để phục hồi hình dáng giải phẫu (có thể nằm ở mặt nhai, mặt bên, mặt ngoài/trong).
Biến thể:
• Onlay: bao phủ mặt nhai và 2 mặt bên gần - xa.
• Overlay: bao phủ gần hết bề mặt nhai),
• Pinlay: có thêm chốt gắn vào ngà răng (vùng răng hàm)
• Pinledge: có bậc và chốt gắn vào ngà răng, thường dùng cho răng nanh và cửa
 |
| Phân biệt Inlay, Onlay và Overlay |
b. Chụp răng (Crown):
Là vỏ bọc có hình dạng thân răng, bao phủ toàn bộ hoặc gần toàn bộ thân răng và gắn chặt vào phần thân răng còn lại.
Phân loại:
• Chụp kim loại toàn phần: Gồm chụp đúc, chụp dập, chụp hai phần (khâu uốn kết hợp mặt nhai đúc/dập).
• Chụp kim loại từng phần:Chụp 3/4 hoặc 4/5.
• Chụp hỗn hợp: Chụp kim loại có cẩn (inlay) hoặc phủ nhựa/sứ để đảm bảo thẩm mỹ.
• Chụp Jacket: Chụp làm hoàn toàn bằng sứ hoặc nhựa.
 |
| Chụp sứ toàn phần phục hồi thẩm mỹ tốt cho vùng răng trước |
c. Răng trụ (Răng chốt):
Là loại răng giả cố định gồm thân răng đặc thay thế răng thật và có chốt kim loại cắm vào trong chân răng. Hiện nay, răng chốt cũng đã được đúc bằng sứ nhằm đem lại thẩm mỹ tốt hơn.
• Phân loại: Trụ Davis (đơn giản), Trụ Richmond và Trụ Webb (phức tạp).
d. Cầu răng (Bridge):
Là những răng giả thay thế răng mất, được gắn chắc lên cung răng nhờ các răng thật kế cận khoảng mất răng.
• Cấu tạo:
- Trụ cầu: răng thật dùng để nâng đỡ.
- Phần giữ/Mố cầu: chụp, inlay gắn lên trụ cầu.
- Thân cầu/Nhịp cầu: răng giả thay thế răng mất.
- Phần nối: kết nối giữa phần giữ và thân cầu
 |
| Cấu tạo của cầu răng |
• Phân loại:
- Theo cấu trúc: Cầu cố định thông thường, cầu với (cầu đèo/treo), cầu ngắt lực (bán cố định), cầu dán.
- Theo vật liệu: Cầu kim loại, cầu sứ/nhựa toàn phần, cầu hỗn hợp.
- Theo vị trí: Cầu răng trước, răng sau hoặc hỗn hợp.
4. Ý nghĩa lâm sàng
Phục hình cố định ra đời nhằm giải quyết hậu quả của việc mất răng (do sâu răng, nha chu, chấn thương...) giúp ngăn chặn các biến chứng như xô lệch răng, tiêu xương, rối loạn khớp thái dương hàm và ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt.
